چرا مسلمانان باید بتوانند فیلم “نوح” را ببینند؟

مصطفی آکیول

ترجمه: علی کلائی

چیزی که مرا به این مسئله توجه داد و در جهان اسلام در وضعیت مدرن دیدم، گرایش به ممنوعیت همه چیز از جمله فیلم ها، کتابها، توئیت ها و چیزهایی از این قبیل است با این بهانه که با اسلام در تضاد است. این رویکرد استبدادگرایانه دراسلام حداقل از دیدگاه کسانی که به این دیانت باور دارند به رسمیت شناخته نشده است. این مسئله تنها مسلمانان را بی اطلاع و ساده لوح در واکنش هایشان نگاه می دارد. برای مخالفت مدلل با امری پس از همه چیز شما باید در ابتدا بدانید آن چیز چیست.

مقدمه مترجم: انگیزه ترجمه این مقاله برای من آن چیزی بود که در قبال فیلم رستاخیز و به تصویر کشیده شدن چهره عباس ابن علی روی داد. اینکه مذهبی های سنتی ما، مراجع و بخش های مذهبی سنتی جامعه به این مسئله حساس بودند و رویکردی منفی به این ماجرا داشتند. فیلم نوح اثر آرونوفسکی هم چنین واکنشی را در جهان اسلام برانگیخته است. باقی بحث را در نگاشته مصطفی آکیول نویسنده و روزنامه نگار اهل ترکیه و منتقد بنیادگرایی اسلامی بخوانید.

من هنوز برای دیدن فیلم جدید دارن آرونوفسکی، فیلم نوح، به جز تریلر بیش از یک دقیقه اش زمان نداشته ام. اما این فیلم را به دو دلیل می خواهم ببینم. اول به عنوان یک مسلمان، داستان نوح پیامبر و کشتی اش برای من قابل تامل و توجه است. زیرا که این داستان یکی از مهمترین روایاتی است که در قرآن آمده. دوم می خواهم ببینم این داستان قدیمی از دیدگاه هالیوود چگونه نمایش داده شده است.
با این حال میلیونها مسلمانی که در قطر، بحرین، امارات عربی متحده و یا اندونزی زندگی می کنند، شانس چنین رویکرد و ارزیابی ای را نخواهند داشت. زیرا که این فیلم توسط حکومت هایشان ممنوع شده است. ( این ممنوعیت در عربستان سعودی هیچ تعجبی ندارد. زیرا که هیچ سالن سینمایی در آن برای نمایش فیلم “نوح” نیست!)
دلیل همه این ممنوعیت ها حساسیت های اسلامی و دینی است. در مصر که این فیلم نمایش داده شد، دانشگاه پر نفوذ الازهر نظری رسمی داد که “هر محصولی (در اینجا فیلم) که در آن پیامبران و انبیا را شخصیت سازی کند در اسلام حرام است  و این سخن با تاکید بر این نکته اظهار شد که “نوح” هم یکی از پیامبران خداست.
حال با احترام تمام، من با الازهر و تمامی حکومت های مسلمان که این فیلم را ممنوع کرده اند مخالفم  و فکر میکنم این مبحث کوچک از یک مسئله بزرگتر ناشی می شود. بگذارید توضیح دهم.
اولا مادامی که این حقیقت وجود دارد که مسلمانان بطور تاریخی با “هر تولیدی که پیامبران خدا را تصویر سازی کند” مخالف اند، من باید یادآوری کنم که این هیچ مبنایی در منبع مسلم اسلامی یعنی قرآن ندارد. قران داستانهایی را در باب پیامبرانی مانند نوح، ابراهیم و موسی می گوید، اما هیچ گاه نمی گوید که ایشان نمی بایست به تصویر کشیده شوند. اما این ممنوعیت در اوایل ظهور اسلام به دلایل منطقی وجود داشت. اسلام در مقابل بت پرستی بود و مسلمانان بیم داشتند که هر سنگ تراشیده ای از پیامبران (یا هر انسان دیگری) میتواند به سوی بت پرستی کشیده شود. اما در جهان مدرن امروز و وضعیتی که بت پرستی (حداقل در فرم کلاسیک آن) مسئله نیست، مسلمانان میتوانند نسبت به این مسئله راحت تر و بی مشکل تر برخورد کنند.
مسلما، این رویکردی اصلاح گرایانه است که مسلمانان می بایستی  ناسازگاری های تاریخی خود را با تصاویر و تصویر سازی که شامل حال پیامبران هم می شود، بازنگری کنند. اما حتی اگر نگرش های سنتی نیز حفظ شود، می تواند با فیلم “نوح” نرم تر و آرام تر برخورد شود.
برای شروع باید گفت که برخلاف پیامبر اسلام، نوح از پیامبران اولوالعزم مانند موسی و عیسی نبوده است  و همچنین توسط ادیان دیگر نیز مورد احترام است.  این امری علنی است که تصاویر عیسای پیامبر برای قرن ها در کلیساها در تمامی کشورهای اسلامی استفاده می شود. پس اگر ما مسلمین از نشان دادن تصاویر عیسی مسیح توسط مسیحیان ناراحت نمی شویم، پس چرا به دلیل نشان دادن تصویر نوح توسط هالیوود باید آزرده خاطر شویم؟
یک دلیل می تواند بگوید که مشکل تنها نشان دادن و به تصویر کشیده شدن “نوح” توسط راسل کرو نیست، بلکه مشکل نوع نشان دادن و وضعیت نشان دادن این پیامبر نیز هست. فی الواقع برخی از بنیادگرایان مسیحی در ایالات متحده نیز از تناقضات فیلم با حقایق انجیل برآشفته اند و ناراحت شده اند. اما نقد و بررسی منتقدانه و ممنوع کردن دو امر کاملا متفاوت است.
چیزی که مرا به این مسئله توجه داد و در جهان اسلام در وضعیت مدرن دیدم، گرایش به ممنوعیت همه چیز از جمله فیلم ها، کتابها، توئیت ها و چیزهایی از این قبیل است  با این بهانه که با اسلام در تضاد است. این رویکرد استبدادگرایانه دراسلام حداقل از دیدگاه کسانی که به این دیانت باور دارند به رسمیت شناخته نشده است. این مسئله تنها مسلمانان را بی اطلاع و ساده لوح در واکنش هایشان نگاه می دارد. برای مخالفت مدلل با امری پس از همه چیز شما باید در ابتدا بدانید آن چیز چیست.

Why Muslims should be able to see ‘Noah’

لینک ملی مذهبی

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s