خوانندگی زنان، دین و سیاست

خوانندگی زنان، دین و سیاست / علی کلائی

مسئله‌ی صدای زنان و خوانندگی ایشان در طول تاریخ و خصوصاً پس از انقلاب ضد سلطنتی در ایران همیشه مورد سخن و بحث و اختلاف بوده است؛ از منع کامل این صدا در ابتدای انقلاب که منجر به عدم فعالیت هنری همه‌ی خوانندگان زن پیش از انقلاب و مهاجرت بسیاری به بیرون از مرزهای ایران شد تا نرمش‌هایی در ایام پس از خرداد ۷۶ که منجر به امکان خواندن بانوان خواننده ای چون پریسا و سیما بینا برای زنان شد. پس از آن هم هرازگاهی این مسئله خود به چالشی در سطح رسانه و میان مردم بدل گشته است.

آواز خوانی زنان در ایران اما تاریخی بیش از ایام پیش و یا پس از انقلاب ۵۷ دارد و پیش از انقلاب نیز مسئله به صورتی بحث برانگیز مطرح بوده است. این مسئله به قدری حساسیت برانگیز است که در هنرهای آئینی ایرانی مانند تعزیه نیز حتی به جای زنان فاجعه‌ی کربلا، مردان سخن گفته و می‌گویند. در مولودی خوانی‌ها نیز زنان به صورت سنتی تنها محق بوده (و هستند) که یا برای همجنسان خود بخوانند و یا حداکثر پسربچه‌های نابالغ زیر هفت سال در مجلس باشند و خواندن ایشان نیز مشروط به عناصری چون غنا و خضوع و مانند آن‌ها می‌شد و می‌شود. در ایلات و عشایر اما زنان از گذشته، تا همین امروز، همپای مردان می‌خواندند و می‌رقصدیدند.

به شهادت متون ادبی و کلاسیک زنان در دربارها می‌خواندند و می‌رقصیدند و در سال‌های پس از حضور اسلام در ایران و در دربارهای شاهان حاکم بر ایران که از سوی علمای وقت (بالاخص پس از صفویه) اسلام پناه خوانده می‌شدند، این مسئله جاری و ساری بوده است. Continue reading “خوانندگی زنان، دین و سیاست”

Advertisements