آیا اعدام به ترکیه بازمی‌گردد؟

علی کلائی

در شهر برای بازگرداندن اعدام، امضا جمع می‌کنند. چادرهای بسیاری با انواع پرچم‌ها و پلاکاردها پوشیده شده‌اند و مردانی در آن‌ها نشسته‌اند تا با جمع آوری امضا از شهروندان ترکیه، مجازات اعدام را به مجازات‌های قانونی در این کشور برگردانند و احتمالا در عصر پسا کودتای نافرجام در ترکیه، مخالفان رئیس‌جمهوری این کشور، رجب طیب اردوغان را به سزای مخالفت‌شان برسانند.

Edam

مجازات اعدام به‌صورت رسمی و در یک فرایند دو مرحله‌ای در سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۴ از قوانین جزایی ترکیه حذف شد. البته از سال‌ها پیش از این، یعنی از سال ۱۹۸۴ هیچ گزارشی از اجرای حکم و مجازات اعدام در این کشور وجود ندازد.

در آن سال‌ها مقام‌های دولتی ترکیه قصد داشتند تا با تلاش‌هایی از قبیل لغو رسمی مجازات اعدام در این کشور به اتحادیه اروپا راه پیدا کنند.

Continue reading “آیا اعدام به ترکیه بازمی‌گردد؟”

کودتای خاص و هفت منظر

 علی کلائی

بشر در قرن بیست و یکم، در هزاره سوم هم راه کودتا را رها نکرده است. تعداد این گونه حرکات نیز در جهان ما کم نشده است. در دهه اول این قرن بیش از ۱۵ مورد کودتا و یا تلاش برای کودتا به چشم می‌خورد. رقمی که در دهه دوم این قرن که در نیمه دوم آن به سر می‌بریم بیشتر نیز شده است. قرنی که انگار دموکراسی، این میراث بشری از درازنای سالیان توسط آنانی که آن را بر نمی‌تابند تحمل نمی‌شود و در آن هربار نمونه‌ای جدید و فاجعه‌ای نو آفریده می‌شود.
۱۵ جولای و کودتای ترکیه. تلاشی که در ظاهر بی ثمر ماند و دولتی که بر جای خود استوار ایستاد و قدرتمندتر از پیش شد. و این روزها با به خیابان کشیدن مردم و حفظ حضور مردم و هواداران خود در خیابان، قدرت خود را به رخ رقبا می‌کشد.
در این نگاشته کوتاه از هفت منظر به این کودتا نگاهی افکنده می‌شود. شاید بتواند قدری خوانندگان را در جهت شناخت بیشتر این پدیده یاری رساند.
عناوین محورهای بررسی شده در این نگاشته به‌قرار زیرند: همه علیه کودتا، رسانه‌های جمعی و شبکه‌های اجتماعی، ارتش گفته بود: کودتا برای استقرار دوباره قانون اساسی، اذان و مسجد برعلیه کودتا، بازی باخت باخت برای مردم، حقوق بشر، قربانی کودتا و چه کسی پشت صحنه کودتاست؟

Continue reading “کودتای خاص و هفت منظر”

کودتای نافرجام در ترکیه – برنامه کنکاش – تلویزیون نوروز – 17 جولای 2016

برنامه کنکاش 27 تیر 1395 – کودتای ترکیه‎.
علی کلائی – روزنامه‌نگار و فعال سیاسی
شاعد علوی – روزنامه‌نگار
ئاوا هوما – روزنامه‌نگار و نویسنده

«اسلام گرایی مرد!» زنده باد مسلمانان دموکرات

حسین ایبیش/ مترجم: علی کلائی

03ibishWeb-superJumbo

 «اسلام گرایی مرد!» کلامی بود که سعید فرجانی، رهبر جناح پیشروی النهضه، اصلی‌ترین حزب اسلام‌گرایان تونسی، در مصاحبه‌ای با من در ماه گذشته (ماه می ۲۰۱۶) و در حالی که قهوه می‌نوشید بر زبان آورد و اعلام کرد. آقای فرجانی، تندروی دیروز که زمانی کودتایی را علیه رئیس جمهور سابق تونس، زین‌العابدین بن علی طرح‌ریزی کرده بود، در حال شادکامی و با نگاهی خوش‌بینانه به توصیف گذار تاریخی حزب مطبوعش پرداخت.
این جناح با همراهی با رهبری حزب، در مسیری حرکت می‌کند که نه تنها ماهیت النهضه را تغییر می‌دهد که علاوه بر این به گسستی از سنت اسلام سیاسی که با اخوان المسلمین در مصر در اوایل دهه ۲۰ قرن گذشته آغاز شد، می‌انجامد. آقای فرجانی می‌گوید که اسلام‌گرایی زمانی در دوران دیکتاتوری بن علی و زمانی که “ماهیت و هدفمندی ما” توسط دولت اقتدارگرای او تهدید می‌شد کاربرد داشت. اما امروز و در عصری که النهضه امکان فعالیت آزادانه پیدا کرده و به‌صورت یک حزب سیاسی قانونی تحت قانون اساسی جدید حضور دارد که امکان نشر آزاد مطالب و تلاش برای دستیابی آزادنه به قدرت اجتماعی را دارد، منافع عنوان اسلام‌گرا از ضررهای آن کمتر است.

Continue reading “«اسلام گرایی مرد!» زنده باد مسلمانان دموکرات”

آیا النهضه پا جای پای حزب عدالت و توسعه می‌گذارد؟

مصطفی آکیول/ مترجم: علی کلائی

توضیح: این متن نخستین بار در «ال مانیتور»  به زبان انگلیسی منتشر شده و توسط «علی کلائی» برای «زیتون» ترجمه شده است.

Rached Ghannouchi, leader of the Islamist Ennahda movement, speaks during the movement's  congress in Tunis, Tunisia
Rached Ghannouchi, leader of the Islamist Ennahda movement, speaks during the movement’s congress in Tunis, Tunisia May 20, 2016. REUTERS/ Zoubeir Souissi – RTSF8BG

ناگفته پیداست که درست در میانه آشفته‌بازار خاورمیانه، تونس و تجربه این کشور خود را به‌عنوان یک نقطه درخشان در دل این وضعیت نمایان کرده است. همچنین مسلم است که موفقیت تونس به یاری مواضع معتدل و میانه روانه اصلی‌ترین حزب اسلام‌گرای این کشور، النهضه امکان‌پذیر شده است. البته این حزب در ۲۱ می سال جاری میلادی در کنگره حزبی خود به‌صورت رسمی اعلام کرد که اسلام سیاسی را به‌طور کامل ترک گفته است. راشد الغنوشی، رهبر این حزب که از دیرباز در این مسئولیت قرار دارد و در این کنگره نیز بار دیگر به این مقام برگزیده شد، سوگند یادکرد که “دین را از جدال‌ها و درگیری‌های سیاسی دور نگاه دارد” و اعلام کرد که النهضه به‌تمامی فعالیت‌های مذهبی خود و همچنین تبلیغ در مساجد پایان داده است. Continue reading “آیا النهضه پا جای پای حزب عدالت و توسعه می‌گذارد؟”

اردوغان در سیمای هیتلر

جس استافنبرگ / مترجم: علی کلائی

توضیح: این متن نخستین بار در «ایندیپندت» منتشر شده و توسط «علی کلائی» برای «زیتون» ترجمه شده است.

hitler-erdogan (2)

تصویر رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه که شبیه به صورت هیتلر در آمده بود، بر دیوارهای سفارت این کشور در برلین نقش بست.
هنرمندان آلمانی پروژه ای را سامان داده اند که در آن تصویر بسیار بزرگی از آقای اردوغان که بازوبند نازی بر بازو دارد و سبیل هیلتری بر صورت، نمایش داده می شود. این عمل در اعتراض به زندانی کردن دو روزنامه نگار در ترکیه انجام شده است.
در کنار تصویری که بر سفارت ترکیه در برلین نقش بسته این جمله نیز دیده می شود که “او بازگشته است.”
گروهی که چنین تصویری را ساخته اند، مجموعه ای از فعالان هنری آلمانی هستند که عنوان “یاوران پیکسل” را برای خود برگزیده اند.

Continue reading “اردوغان در سیمای هیتلر”

رنج و درد پناهجویان در اروپا و ترکیه

پناهجویان در قایق های بادی در حال حرکت از سواحل ترکیه به یونان

 علی کلائی

فعال حقوق بشر

هنوز یکسال از آخرین دست و پا زدن کودکانه آیلان کوچک سه ساله نگذشته است. آیلان کوچک با آن لباس قرمز رنگ و آن شلوارکی و کفشی که قرار بود جامه بازی های او باشد. اما به آخرین جامه او پیش از مرگ تبدیل شد. مرگ به همین سادگی. آیلان سه ساله را در دریا بلعید و پیکرش را برای تنبه ما به ساحل فرستاد تا بدانیم وقتی راه را برای همنوعان خود می بندیم و خود در ساحل آرامش، در آب جان سپردن افراد را نمی بینیم، چه فاجعه ای و فجایعی می تواند رخ بدهد.

رسانه ها آمدند و پیکر آن کودک سه ساله به نمادی برای بلایی تبدیل شد که در ترکیه بدل به گتو شده، موج مهاجرین و پناهندگان فراری از جنگ و استبداد در کشورهایشان و نابسامانی و بلاتکلیفی و مصیبت درترکیه، مبتلای آن بودند. موجی که با هر بهانه، از اقدامات تروریستی گروهک های مختلف تا حوادث شب ژانویه آلمان مورد حمله خوش نشینان، راست گرایان و خودبینان سراسر کره خاکی قرار می گرفت.

پناهندگان ایرانی درترکیه و در اقصی نقاط جهان، بالاخص موج جدید پسا خرداد ۸۸ می دانند. مدتهاست که هیچ پناهنده ای حداقل ایرانی ها امکان رفتن از مسیر سازمان ملل به یکی از کشورهای اروپایی را ندارند. درهای اروپا بسته است و پناهندگان پشت درهای سفارت خانه های آمریکا و کانادا و گه گاه استرالیا در انتظار به سر می برند.

Continue reading “رنج و درد پناهجویان در اروپا و ترکیه”