محسن سازگارا: بسیج نیرویی خودسر و بدون انضباط است

محسن سازگارا: بسیج نیرویی خودسر و بدون انضباط است/ علی کلائی

علی کلائی: محسن سازگارا، فعال سیاسی، روزنامه نگار و پژوهشگر و از اعضای اولیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران محسوب می شود که در دولت محمدعلی رجائی، معاون سیاسی اجتماعی وزیر مشاور در امور اجرایی بود. او از کسانی بود که در تاسیس سپاه پاسداران نقش داشت و در سال ۱۳۶۱ نیز به عنوان رئیس سازمان گسترش صنایع سنگین جمهوری اسلامی منصوب شد.

در این شماره از خط صلح، با آقای سازگارا در خصوص نیروی مقاومت بسیج و بالاخص طرح این نیرو به عنوان ضابط قضایی در آیین دادرسی کیفری جدید به گفتگو پرداخته ایم. بسیجی که مطابق اولین ماده فصل چهارم اساسنامه سپاه پاسداران، به منظور “ایجاد توانایی های لازم در کلیه افراد معتقد به قانون اساسی و اهداف انقلاب اسلامی به منظور ‌دفاع از کشور، نظام جمهوری اسلامی و هم چنین کمک به مردم هنگام بروز بلایا و حوادث غیر مترقبه با هماهنگی مراجع ذیربط” تشکیل شد و اما در سال های اخیر و در مجلس شورای اسلامی طرحی به تصویب رسیده است که “آموزش نظامی، تعلیم و تربیت، تهیه و اجرای طرح‌های دفاعی، سازندگی و کمک به رشد توسعه علمی” را از وظایف این نیرو بر می شمرد. نیرویی که به گفته محسن سازگارا امروزه به یک سازمان ضد مردمی و منفور تبدیل شده است.

متن کامل این گفتگو از نظر شما خوانندگان محترم می گذرد.

Continue reading “محسن سازگارا: بسیج نیرویی خودسر و بدون انضباط است”

Advertisements

گام به گام تاریخ و رژیم حقوقی معطل در ایران پسا انقلاب


گام به گام تاریخ و رژیم حقوقی معطل در ایران پسا انقلاب/ علی کلائی

علی کلائی: بگذارید با یک خاطره شخصی شروع کنم. ۱۳ آذر ۱۳۸۶ و در حاشیه تجمع دانشجویی دانشجویان آزادیخواه و برابری طلب، در کنار دانشگاه تهران بازداشت شدم. پس از انتقال به دفتر پیگیری وزارت اطلاعات و چند ساعتی نشستن با چشم بند در مقابل دیوار، نوبت بازجویی مقدماتی ام شد. به اتاق بازجو رفتم و چشم بند به چشم، پشت به بازجو نشستم. بازجو (یا به قول خودشان کارشناس) پرسید که چرا در تجمع غیرقانونی شرکت داشته ام. من هم با سری افراشته به اصل ۲۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران استناد کردم که می گوید: “تشکیل اجتماعات و راه ‏پیمایی ‏ها، بدون حمل سلاح، به شرط آن که مخل به مبانی اسلام نباشد آزاد است”. می دانستم که یک تجمع دانشجویی هرچه باشد مخل مبانی اسلام نیست. هنوز به آن “است” آخر نرسیده بودم که پس گردنی سنگینی من را به جلو پرتاب کرد و بازجو زیر گوشم گفت که در آن جا قانون “او”ست.

رژیم حقوقی در پای رژیم حقیقی قربانی شده

۴ دهه از انقلاب ضد سلطنتی بهمن ۵۷ و تشکیل نظام جمهوری اسلامی می گذرد. انقلابی که در همان سال های اولیه اش صاحب قانون اساسی و قوانین موضوعه شد و شکل کار به صورتی بود که اگر تنها ظاهر مسئله را می دیدی فکر می کردی که این روند ره به قانون مداری می برد. اما مشکل جای دیگری بود. در ایران پسا انقلابی و در عهد جمهوری اسلامی (به مانند زمان پیشین و همه زمان هایی که ایران صاحب رژیم حقوقی شد، به جز چند مقطع بسیار کوتاه) رژیم حقوقی سخنی می گفت و اما آن چه در نهایت بر زمین واقعی به صورت عملی در می آمد، رژیم حقیقی بود. همان رژیم حقیقی که پس گردنی اش را در آن عصر آذر سال ۸۶ شمسی خوردم و گفت که قانون نه آن اصل مصرح در متن کتاب، که اوست. اویی صاحب اقتدار، زور، ثروت و قطعا توجیه هایی است که مثالش را در مطلبی مورخ ۱۰ خرداد ۱۳۸۹ در سایت الف می توان دید. آن جا که در واکنش به تجمعات پسا انتخابات ریاست جمهوری سال ۸۸ که به سال ۸۹ هم کشید، در خرداد ماه و احتمالا هراسان از به خیابان آمدن مردم در سالگرد آن انتخابات از “مخل مبانی اسلام” بودن تجمع مردم برای اعتراض به نتایج انتخابات می گوید و اصل ۲۷ قانون اساسی که متضمن حقی برای شهروندان است را اصلی می داند که “با هدف تحکیم پایه ‌های نظام اسلامی و پیگیری مطالبات قانونی، در قانون اساسی تعبیه شده است”. (۱)

این رژیم حقیقی بارها رژیم حقوقی را پیش پای مصلحت خود، یعنی مصلحت نظام و در واقع با ترجمان نظام به یک طبقه، یک گروه، یک طیف فکری، یک فرد و ده ها یک دیگر، قربانی کرده است. قصه امروز و دیروز نیست. داستان از همان روزهای آغازین پسا انقلاب آغاز شد. گروه ها تجمعات یکدیگر را بر هم می زدند و اما رد پای برهم زدن تجمعات، در وضعیتی که هنوز هیمنه این رژیم حقوقی کاملاً بر رژیم حقیقی سوار نشده و ایران به اصطلاح هنوز در فضای پسا انقلابی است، را نه در روال های رسمی حاکمیتی که در گروه هایی می توان جست که به صورت پیدا و پنهان از سوی حاکمان تازه مستقر شده حمایت می شدند و خود را پیرو خط آنان و فدائی ایشان می دانستند. این اوضاع در کنار اوضاع سیاسی زمانه، تضاد نخست وزیر و رهبر و بعد رئیس جمهور و رهبر و عدم استقرار نظام جدید و درگیری ها در اطراف و اکناف هنوز به اندیشه ورزان به سلطه کامل فرصت نداده بود که تمامیت چتر خود را بر ایران بیافکنند. خلاصه زمانی می خواستند و نقطه عطفی که میخ را بکوبند. نقطه عطف شد سی خرداد ۱۳۶۰٫ تجمع مخالفین رهبر نظام و دستگاه روحانی مستقر شده که سرکوب شد و به آغازی برای پایان تمام آزادی های به دست آمده پس از انقلاب بدل شد.

Continue reading “گام به گام تاریخ و رژیم حقوقی معطل در ایران پسا انقلاب”

رجایی؛ حجتی برای زمین و زمان ما

علی کلائی: چهره‌شان را از روزهای نمایشگاه‌های کتاب در غرفه “گام نو” به‌خاطر می‌آورم؛ با همان لبخند همیشگی، آرام به سخنانت گوش می‌دهد؛ نقدت را می‌شنود و پاسخ می‌گوید. چهره‌شان را از روزهای جلسات مختلفی به‌خاطر دارم؛ با همان لبخند آرام و متین؛ لبخندی که البته هنوز بر چهره‌اش هست. چشمش را ستاندند اما لبخندش را نتوانستند از او بگیرند. آرامش و طمانینه‌اش را نتوانستند بگیرند. هنوز در همان یک چشم و در لبخندش، امید موج می‌زند و ایستادگی و صلابت.

در سریال مختارنامه در باب زخم چشم مختار از زبان او روایت می‌شود که «ردپایی جلوی چشمم نهاده‌اند تا هیچ وقت گمشان نکنم.» زخم چشم علیرضا رجایی نیز حکایت همین ردپاست. ردپایی این‌بار در برابر چشم مایی که نشسته‌ایم و نظاره می‌کنیم.

Continue reading “رجایی؛ حجتی برای زمین و زمان ما”

آوار خشونت پس از انقلاب بهمن ۵۷ از کجا آمد!؟

bahman_mah_1357_(9)_-_tehعلی کلائی: ده اسفند ۱۳۵۷. سخنرانی رهبر انقلاب و امام امت در آن روزگار با موضوع “تبیین نتایج مبارزات ملت ایران – برنامه‌های رفاهی مادی و معنوی – تأکید بر «جمهوری اسلامی» و خودسازی” در مدرسه فیضیه قم. مناسبت سخنرانی، ورود آیت الله العظمی امام خمینی، رهبر انقلاب به قم است و حاضران اهالی قم و دیگر شهرستانها. رهبر معنوی آن روزهای انقلاب بهمن ۵۷ در این سخنرانی وعده می دهد که دنیا و آخرت مردمان را آباد می کنند. میگوید و از مردم میخواهد که تنها “دلخوش” به آبادانی دنیایشان نباشند. انقلابیون و رهبر معنوی آنها که یک مرجع تقلید صاحب رساله است، آمده اند که آنها را به “مقام انسانیت” برسانند، “معنویت” و “روحیات” شان را “عظمت” دهند و آخرتشان را آباد کنند.

هنوز یک ماه نیز از پیروزی انقلاب نگذشته است. رهبر انقلاب به قم رفته و در آنجا ساکن شده اند. دولت موقت تشکیل شده و روند استقرار نظام تازه آغاز شده است.

ضرباهنگ! پس از انقلاب!

۲ روز از پیروزی انقلاب گذشته است. عصر شیخ صادق خلخالی حکمی را دریافت می کند. حاکم شرع و بعدتر رئیس دادگاههای انقلاب از سوی رهبر انقلاب منصوب می شود.

۴ روز از پیروزی انقلاب گذشته است. روز ۲۶ بهمن ماه ۱۳۵۷ و پشت بام مدرسه رفاه تهران. ۴ تن از ارشدترین ژنرالهای نظامی تیرباران می شوند. این ۴ نام از میان لیستی با دستکم ۲۴ اسم انتخاب شده اند. دولت تازه استقرار یافته، کاره ای نیست. ۴ نام توسط رهبر انقلاب انتخاب شده، توسط شیخ صادق خلخالی محاکمه شده و به اعدام محکوم شدند. نام شیخ صادق خلخالی نامی است که از این تاریخ تا چندی بعد بر سر زبانهاست. او منصوب رهبر انقلاب است و هم مباحثه فرزند درگذشته او، سید مصطفی خمینی. او در یکی از آخرین مصاحبه هایش (با پیام فضلی نژاد) از خشم انقلابی مردم در آن زمان می گوید که “مرگ” کسانی را طلب می کرد که “مفسد فی الارض” بودند. خلخالی در همین مصاحبه از “فقه” محوری خود و اینکه تمام استنادات باید به این “فقه” باشد، می گوید. خلخالی آن خشم انقلابی را با فقه محوری خود، آنهم تنها با تفسیر شخصی اش و مجوز تام و تمامی که از بنیانگذار جمهوری اسلامی داشت درآمیخت و آن کرد که تاریخ آن را روایت کرده است. خود در همین مصاحبه و تنها برای یک نمونه می گوید: “تاریخ باید نماد دلاوری های انقلابیون باشد، حالا خطاهایشان را که نباید بزرگ کرد. مثلا اینکه پاسداران یک برادر دوقلو را به جای دیگری آورده اند و من اعدامش کرده ام، اینکه نکته مهمی نیست یا مثلا یک گروه بودند که آخر سال ۵۹ فکر می کنم دستگیر کردند که اساسا اسلامی بودند ، اما خب به ما گفتند که اینها مارکسیست هستند و من بدون فوت وقت از دم تیغ گذراندمشان. بعد هم اعلام کردیم اینان در صف شهدای انقلاب هستند و حقیقتا هم دروغ نگفتیم.”

Continue reading “آوار خشونت پس از انقلاب بهمن ۵۷ از کجا آمد!؟”

چریک دیروز، عارف امروز؛ نگاهی به پرونده محمدعلی طاهری در گفتگو با نسرین ستوده


چریک دیروز، عارف امروز؛ نگاهی به پرونده محمدعلی طاهری در گفتگو با نسرین ستوده/ علی کلائی

علی کلائی: نسرین ستوده وکیل پایه یک دادگستری و فعال اجتماعی است که سال ها زندان و حتی ابطال مجوز وکالت را تجربه کرده است. این عضو کانون مدافعان حقوق بشر، در سال های فعالیت حقوقی اش وکالت بسیاری از فعالان اجتماعی و سیاسی، و هم چنین برخی جانباختگان و اعدام شدگان حوادث پس از انتخابات سال ۸۸ را نیز برعهده داشته است.

در این شماره از خط صلح با نسرین ستوده که به تازگی وکالت محمدعلی طاهری را پذیرفته است، در خصوص این پرونده گفتگو کرده ایم. خانم ستوده با ذکر موارد اتهامی و سیر پرونده، این سیر را ناعادلانه می خواند و می گوید که “ماموران امنیتی هر روز در تلاش اند تا آقای طاهری را با اعدام مواجه کنند”.

خانم ستوده هم چنین با اعلام این نکته که این “پرونده هرگونه قرائتی که داشته باشد و از هر طرفی که پرونده خوانده شود، آقای طاهری همین امروز باید آزاد شود”، صراحتاً حکم اعدام محمدعلی طاهری را تنها به دلیل اندیشه های وی می داند.

Continue reading “چریک دیروز، عارف امروز؛ نگاهی به پرونده محمدعلی طاهری در گفتگو با نسرین ستوده”

پیام به مناسبت چهارمین سال تاسیس کمپین فعالین بلوچ

logo

دولتی ها هم می گویند که سیستان و بلوچستان محرومترین استان کشور است. استانی پر نعمت از همه جهات و اما مردمانی که فقر بر سرشان آوار شده، اما شرافت را در تک تک چهره ها می توان دید. این همان استانی است که انسان شیدا و مجاهدی، فی سبیل الله و الناس، چون شهید هدی صابر در آن کاری کرد کارستان. کاری که نمی دانم با رفتنش چه بر سر آن آمد.

اما فعالین بلوچ منطقه آرام ننشستند. هیچ زمانی نشستن و نگریستن در کارشان نبوده بلکه گام به گام ساخته اند و به پیش آمده اند. رد پای این تلاش را در همه زمینه ها در استان می توان مشاهده کرد. اما شاید یکی از کمبودها در زمینه خبر و بالاخص خبرهای حقوق بشری بود که ۴ سال پیش تلاشی آغاز شد و امروز میتوان گفت که یکی از منابع مورد اعتماد در خصوص منطقه و استان سیستان و بلوچستان، کمپین فعالین بلوچ است که تلاش میکند مسائل مربوط به منطقه را با شعار و تلاش برای “آگاهی و عدالت” پوشش بدهد.

تلاششان قطعا ستودنی است. بالاخص در آن منطقه مشخص. منطقه ای که خط نظامی امنیتی حاکم بر ایران به شدت تلاش می کند تا آن را امنیتی کند و امنیتی بودن را به خصلت آن بدل کند. منطقه ای که ساکنان آن در قیاس با بقیه ساکنان کشور ایران هم به لحاظ مذهبی و هم به لحاظ اتنیکی در اقلیت اند. حرکت کمپین فعالین بلوچ حرکتی مدنی است که می تواند به تقویت جامعه مدنی در استان و در کل کشور منجر شود. حرکتی که قطعا در سالهای فعالیتش با مشکلات امنیتی فراوانی دست و پنجه نرم کرده است و سنگ های بسیاری در مقابل راهش بوده تا این حرکت از آغاز به ۴ سالگی برسد.

اما دو انتظار را میتوان از این کمپین مطرح کرد. اول تداوم است. در تاریخ صده اخیر پس از مشروطه در ایران، ما با تداوم نهادهای مدنی مان روبرو نبوده ایم. نهادهای مدنی، صنفی و … ایجاد می شوند، پس از چندی یا به دلایلی خود منحل می گردند و یا با درگیر شدن در اختلافات داخلی به انشعاب می رسند. امیدوارم عزیزمان در این کمپین تجربه سایر نهادهای مدنی و حقوق بشری را سرلوحه کنند و با توافق حتی بصورت حداقلی این حرکت نیکو را تداوم ببخشند و بدانند که این تداوم قطعا ثمرات بسیاری برای استان و مردم بلوچ بطور اخص و کل ایران بطور اعم خواهد داشت.

مسئله دوم اما دید حقوق بشری و دور شدن از حبس در نگاه مذهبی و یا قومی است. کارنامه کمپین در حوزه کارنامه خوبی است و اما انتظار می رود که با بالنده تر شدن مجموعه، این خصلت نیز در کمپین قوی تر شود و شاهد هرچه حرفه ای تر شدن و دقیق تر شدن کمپین فعالین بلوچ در سالهای آتی باشیم.

۴ سالگی کمپین را خدمت عزیزان فعال در آن تبریک می گویم. امید که سالهای پیش رو سالهای بالنده ای برای کمپین فعالین بلوچ باشد و ایضا سالهای بهتری برای مردم بلوچستان ایران عزیز و همه مردم ایران.

توفیق این عزیزان را از خداوند بزرگ مسئلت دارم.

علی کلائی   – روزنامه نگار

لینک کمپین فعالین بلوچ

عروج پیرمرد و ما

علی کلائی: دیوارها و ساختمان های استوار، درختان سربه فلک کشیده و هزاران ساله و کوه های ستبر سینه و رو به دشت و شهر و مردم و خادم آنان، همیشه دیده نمی شوند. وجودشان مفروض گرفته می شود. چون همیشه هستند، بدل می شوند به بخشی از واقعیت روزمره. انگار بودنشان همیشگی است. همیشه می توان به آنها تکیه کرد. سایه ای گرفت. پشتی جست و نفسی چاق کرد. اما دیده نمی شوند با اینکه صبور می ایستند و پناه می گردند. برخی آدم ها هم در زندگی اینگونه است. وجودشان مفروض است. تصور اینکه زمانی برسد که بروند در مخیله نمی گنجد. اما کل من علیها فان. هرچه هستن فانی و تنها یبقی وجه ربک ذو الجلال و الاکرام.

نقل است از پیامبر اسلام که أَنَا وَ عَلِیٌّ أَبَوَا هَذِهِ الْأُمَّه. پدری نه از باب منشا تولد که از باب تربیت و آموزش. هرنسلی و عصری و هر مردمی در هر دورانی پدرانی دارند مشعل دار راه. پدرانی تربیت کننده، نماد شونده و جهت دهنده. این پدران در هر عصر، نسل می سازند. نماد می شوند. تربیت می کنند و آموزش می دهند. اگر خدای رب است و پروردگار و اهل پرورش، اگر انسان پرورش دهنده، خدای گونه ای است در تبعید، این پدران رتبه ای از امر پرورش ملت ها در هر فرهنگی عهده دارند. کوه هایی هستند که روی به جامعه و سر به آسمان، پناه می دهند مردمان را. این انسانها البته انسان اند و ممکن الخطا. اما چونان پرورش یافته اند که می توانند چنین امری را به دوش بکشند.

پدران ملتمان یکی یکی پر می کشند. تنها از سال ۸۸ به بعد. از فقیه عالیقدری که بزرگ بود و عزیز. از عاشورا گونه غمبار لواسان و رحلت پدر و شهادت خواهر تا شهادت برادری دیگر در حبس. تا پرواز دکتر صدر حاج سید جوادی، احمد قابل و استاد ادیب برومند و حال، حال باز حضرت جان ستان به فرمان رب یکی از دوستان خود را بر می کشد تا او را از رنج برهاند. تا اویی که سال ها رنج پرورش خود، ملت و مردم را کشید، اویی که سال ها رنج عمل در مسیر استقلال، آزادی، انسانیت و عشق به مردمان را متحمل شد و اویی که ماهها رنج سرطان سختی را به تن کشید و لبخند از لبانش دور نشد را به جایی ببرد که دیگر چنین سختی ای در آن نباشد. مگر نه این است که ان مع العسر یسرا. سختی دکتر ابراهیم یزدی هم تمام شد. یکی از پدران پرورش دهنده مردم ایران پر کشید. حال که رفته است، حال که درخت استوار دیگر نیست، حال که کوه ایستاده رفته است یادمان می افتد که ای وای! مگر می شود که نباشد؟ ولی نیست.

Yazdi_short_blue

قطعا دکتر ابراهیم یزدی به مانند همه انسان هایی که خداگونه گان در تبعید در عصر و زمان خود بوده و هستند، انسان هایی که حجت های انسان بودن اند که انسانی که امکان بل هم اذل شدن را دارد، می تواند به جایی برسد که به او، به کمال، به اوج، به قله نزدیک شود، انسان اند و خطاکار. هیچ بنی بشری از خطا مصون نیست. قرار نیست از کسی بتی ساخته شود تا توحید بشکند و گوساله سامری بسازد. اتفاقا حسن این آدم ها خود، بت شکنی است. خود شکنی ای که شرط اولش پذیرش انتقاد است. و پذیرش نقد و اصلاح خود. مغرور نشدن و بدل به طاغوت در عمل و رفتار و زندگی نگشتن. دکتر ابراهیم یزدی و ابراهیم یزدی ها به شهادت تاریخ و زندگی شان چنین بوده اند. خطا کرده اند بلاشک. اما جمع بندی زندگی ۸۶ ساله او گواه بر مدعای فوق است.

Continue reading “عروج پیرمرد و ما”